BOSTON, Mareykanka Maxkamad federaal ah oo ku taalla Boston ayaa 14-kii Agoosto u oggolaatay maamulka Madaxweyne Donald Trump inuu dhaqan geliyo go’aanka lagu soo afjarayo Temporary Protected Status (TPS) ee muwaadiniinta Soomaaliyeed, tallaabadaas oo saameynaysa ku dhowaad 1,100 qof oo dalka Mareykanka ku nool.
Go’aanka waxaa soo saartay Garsoore Allison D. Burroughs oo ka tirsan Maxkamadda Degmada Federaalka ee Massachusetts. Waxay oggolaatay codsiga dowladda ee lagu qaadayay xannibaaddii ku-meelgaarka ahayd ee hor istaagtay Waaxda Amniga Gudaha Mareykanka (DHS) inay fuliso joojinta TPS-ka Soomaaliya.
TPS waa nidaam Mareykan ah oo siinaya muwaadiniinta dalal ay ka jiraan dagaallo, masiibooyin ama xaalado aan caadi ahayn oo ku-meelgaar ah inay si sharci ah ugu sii noolaadaan Mareykanka, isla markaana ay helaan oggolaansho shaqo inta ay ilaalintaasi socoto.
Soomaaliya ayaa markii ugu horreysay TPS loo qoondeeyay 1991, xilli dalka uu ku jiray dagaal sokeeye. Ilaalintaas ayaa sannado badan la kordhinayay, waxaana marar kala duwan dib loogu magacaabay Soomaaliya sababo la xiriira xaaladda amni iyo bani’aadamnimo.
Maxaa sababay joojinta?
Bishii Janaayo 2026, DHS oo uu xilligaas hoggaaminayay Xoghayihii Amniga Gudaha Kristi Noem ayaa ku dhawaaqay in TPS-ka Soomaaliya la soo afjarayo.
Dukumenti lagu daabacay Federal Register ayaa sheegay in dowladda Mareykanku, kadib qiimeyn lagu sameeyay xaaladaha Soomaaliya iyo la-tashi lala yeeshay hay’adaha kale ee dowladda, ay go’aamisay in Soomaaliya aysan sii buuxin shuruudihii TPS-ka.
DHS waxay ku doodday in xaaladda colaadda Soomaaliya ay si weyn uga duwan tahay tii 1991, isla markaana arrimo ay ka mid yihiin amniga, siyaasadda dibadda, amniga dadweynaha iyo waxa ay dowladda ku tilmaantay dhibaatooyin la xiriira nidaamka socdaalka ay qayb ka ahaayeen go’aanka. Dowladda ayaa sidoo kale sheegtay in rabshadaha ka jira Soomaaliya aysan hadda si buuxda uga hor istaagin muwaadiniinta Soomaaliyeed inay si ammaan ah ugu laabtaan dalka.
Xogta DHS waxay tilmaamaysay in 1,082 qof ay haysteen TPS la ansixiyay xilliga qiimeynta la sameeyay Diseembar 8, 2025, halka 1,383 codsi oo kale ay markaas sugayeen go’aan.
Go’aanka dowladda waxaa lagu waday inuu dhaqan galo 17-kii Maarso 2026, balse maxkamad federaal ah ayaa 13-kii Maarso si ku-meelgaar ah u joojisay fulintiisa kadib markii muwaadiniin Soomaali ah iyo laba urur oo u dooda xuquuqda dadka soo-galootiga ah ay dacwad ka gudbiyeen dowladda.
Dacwadda iyo go’aanka maxkamadda
Dacwadda waxaa gudbiyay afar qof oo Soomaali ah iyo ururrada African Communities Together iyo Partnership for the Advancement of New Americans. Dacwad-oogayaashu waxay ku doodayeen in go’aanka lagu soo afjarayo TPS-ka uu sharci-darro yahay, isla markaana ay jiraan arrimo la xiriira eex iyo takoor oo saameeyay go’aanka dowladda.
Garsoore Burroughs ayaa hore u hakisay fulinta go’aanka, iyadoo dacwaddu socotay. Hase yeeshee, xaaladda sharci ayaa si weyn isu beddeshay kadib markii Maxkamadda Sare ee Mareykanka ay 25-kii Juun 2026 go’aan ka gaartay kiisaska la xiriiray TPS-ka Haiti iyo Syria.
Maxkamadda Sare waxay meesha ka saartay go’aamadii maxkamadaha hoose ee si ku-meelgaar ah u hakinayay joojinta TPS-ka Haiti iyo Syria, taas oo dowladda Trump siisay awood dheeraad ah oo ay ku fuliso joojinta ilaalinta TPS ee dalal badan.
Iyadoo la tixraacayo xaaladdaas cusub, Burroughs ayaa 14-kii Agoosto oggolaatay codsiga dowladda ee lagu qaadayo xannibaaddii ka hor istaagtay joojinta TPS-ka Soomaaliya. Maxkamaddu waxay sidoo kale sheegtay in dacwad-oogayaashu muujiyeen inay la kulmi karaan waxyeello weyn haddii ilaalinta laga qaado, balse ay ku adkaatay inay bixiso amarkii ay dalbanayeen iyadoo la tixgelinayo go’aankii Maxkamadda Sare.
Maxay tani uga dhigan tahay Soomaalida haysta TPS?
Joojinta TPS macnaheedu ma aha in dhammaan dadka ay khusayso si toos ah loo tarxiilayo isla maalinta go’aanka la gaaray. Hase yeeshee, dadka ku tiirsan TPS oo keliya si ay sharci ugu joogaan Mareykanka waxay lumin karaan ilaalintooda ka dhanka ah masaafurinta iyo oggolaanshahooda shaqo.
Hay’adda USCIS waxay 5-tii Agoosto cusbooneysiisay tilmaamaheeda ku saabsan joojinta TPS-ka Soomaaliya, iyadoo sheegtay in joojintii markii hore loo qorsheeyay 17-kii Maarso ay dib u dhacday sababo la xiriira amarka maxkamadda.
Ururka American Immigration Lawyers Association (AILA) ayaa sidoo kale 2026 xusay in 14-kii Agoosto la qaaday xannibaaddii ugu dambeysay ee maxkamadeed ee ka horreysay joojinta TPS-ka Soomaaliya, isla markaana USCIS ay sheegtay in oggolaanshaha shaqada ee TPS-ka Soomaaliya uu ku dhammaaday taariikhdaas.
Si kastaba, dacwadda sharciyeed lafteedu ma aysan si fudud ku dhammaan go’aanka 14-ka Agoosto. Amarka garsooraha ayaa diiday codsigii degdegga ahaa ee dacwad-oogayaasha, iyadoo dowladda loo oggolaaday inay sii waddo joojinta TPS-ka, halka doodaha kale ee sharci ee dacwad-oogayaashu ay weli qayb ka yihiin kiiska.
Go’aanka ayaa sidaas darteed muhiim u ah kumannaan Soomaali ah oo ku nool Mareykanka, gaar ahaan kuwa aan haysan waddo kale oo sharci ah oo ay ku sii joogaan dalka ama ku sii wataan shaqadooda. Mustaqbalka TPS-ka Soomaaliya wuxuu weli ku xiran yahay natiijada dacwadda iyo tallaabooyinka kale ee sharci iyo maamul ee ka dhalan kara.
