Jabuuti iyo Itoobiya oo Bilaabay Mashruuc Dhuun Shidaal oo 120 KM ah
Jabuuti iyo Itoobiya ayaa 24-kii Sebtembar 2026 si rasmi ah u bilaabay mashruuc lagu dhisayo dhuun shidaal oo isku xiri doonta Damerjog ee Jabuuti iyo Dewele ee bariga Itoobiya. Mashruuca oo ay iska kaashanayaan Ethiopian Investment Holdings iyo Dangote Group ayaa loogu talagalay in lagu fududeeyo gaarsiinta shidaalka, yareeyo ku-tiirsanaanta gaadiidka booyadaha iyo xoojiyo isku xirka tamarta ee labada dal.
Jabuuti iyo Itoobiya ayaa qaaday tallaabo cusub oo lagu beddelayo habka shidaalka loogu kala gudbiyo labada dal, kaddib markii la dhagax-dhigay mashruuc dhuun shidaal oo dhererkeedu yahay 120 kiiloomitir.
Mashruuca ayaa isku xiri doona xarunta shidaalka ee Damerjog ee Jabuuti iyo Dewele oo ku taalla bariga Itoobiya. Waxaa iska kaashanaya Ethiopian Investment Holdings (EIH) iyo Dangote Group, iyadoo munaasabadda lagu bilaabay mashruuca ay ka qaybgaleen Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed, Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle iyo madaxa Dangote Group Aliko Dangote.
Mashruucu wuxuu ka kooban yahay dhuun qaadda noocyo kala duwan oo shidaal ah iyo xarumo waaweyn oo kaydinta shidaalka ah oo laga dhisayo labada dhinac.Xarunta Damerjog waxaa loo qorsheeyay awood kaydin oo dhan 375,000 mitir kuyuubik, halka xarunta Dewele lagu qorsheeyay 875,000 mitir kuyuubik, taas oo ka dhigaysa awoodda kaydinta labada dhinac in ay ka badan tahay hal milyan oo mitir kuyuubik.
Warbaahinta rasmiga ah ee Jabuuti waxay sheegtay in xarunta Damerjog ay awood u yeelan doonto inay sanadkii maamusho ilaa 5 milyan oo tan oo badeecooyin shidaal ah. Xaruntu sidoo kale waxay xiriir la yeelan doontaa kaabayaasha dekedda iyo tareenka ee Damerjog.
Itoobiya oo raadineysa waddo shidaal oo ka hufan
Itoobiya oo aan lahayn xeeb ayaa muddo dheer si weyn ugu tiirsanayd kaabayaasha dekedaha Jabuuti si ay u hesho badeecooyin ay ka mid yihiin shidaalka.
Mas’uuliyiinta labada dal ayaa sheegay in dhuuntan ay yareyn karto ku-tiirsanaanta gaadiidka booyadaha, kharashaadka saadka iyo ciriiriga ka dhasha waddooyinka isku xira Jabuuti iyo Itoobiya. Ethiopian Investment Holdings ayaa sidoo kale sheegtay in dhuuntu dedejin karto gaarsiinta shidaalka gudaha Itoobiya.
Tallaabadan waxay sidoo kale la xiriirtaa qorshe ballaaran oo lagu horumarinayo marinka ganacsi iyo tamareed ee u dhexeeya labada dal.
Damerjog ayaa horey loogu dhisay kaabayaal loogu talagalay qaabilaadda iyo maaraynta badeecooyinka shidaalka. Hay’adda Dekedaha iyo Aagagga Xorta ah ee Jabuuti waxay sheegtay in terminalka shidaalka ee Damerjog uu leeyahay awood maarayn sannadle ah oo gaareysa 25 milyan oo tan, isla markaana uu leeyahay xiriirro dhuumo oo loogu talagalay badeecooyin shidaal oo kala duwan.
Mashruuc ka ballaaran dhuun shidaal
Mashruuca cusub ayaa sidoo kale loo arkaa qayb ka mid ah qorshe dheer oo lagu dhisayo isku-xir tamareed oo gobolka ah.
Sida lagu sheegay wararka rasmiga ah ee Jabuuti, dhuunta 120-ka kiiloomitir ah ayaa noqonaysa tallaabada koowaad ee mashruuc loogu talagalay in si joogto ah shidaalka la sifeeyay looga raro Jabuuti loona gaarsiiyo suuqa Itoobiya. Mustaqbalka, qorshayaal kale ayaa laga yaabaa inay ballaariyaan doorka marinka, oo ay ku jiraan gaadiidka kheyraadka tamarta ee gobolka. Arrimahaas dambe weli waxay ku xiran yihiin qorshayaal iyo hirgelin dheeraad ah.
Dhanka Jabuuti, mashruucu wuxuu xoojin karaa doorka dalka ee ah marin muhiim u ah ganacsiga iyo tamarta gobolka. Dekedda Damerjog waxay ku taallaa meel istiraatiiji ah oo u dhow marin-biyoodka Badda Cas iyo Bab al-Mandab, iyadoo horey loo sameeyay kaabayaal loogu adeegayo gaadiidka iyo kaydinta badeecooyinka tamarta.
Ethiopian Investment Holdings iyo Dangote Group ayaa ah labada dhinac ee maalgelinaya horumarinta mashruuca. Warbixinno rasmi ah ayaa xaqiijinaya in dhagax-dhigga la sameeyay 24-kii Sebtembar, halka qiimaha guud ee mashruuca ballaaran uu ilo kala duwan ku kala sheegay tirooyin kala duwan; sidaas darteed qiimaha kama dambaysta ah ee dhammaan qaybaha mashruuca wuxuu u baahan yahay in si rasmi ah loo caddeeyo.
Mashruucu, haddii loo hirgeliyo sidii loo qorsheeyay, wuxuu noqon karaa qayb muhiim ah oo ka mid ah kaabayaasha isku xira dekedaha Jabuuti iyo suuqa weyn ee Itoobiya, isagoo diiradda saaraya kaydinta, gaadiidka iyo qaybinta shidaalka.
