Dhaqan cusub oo baraha bulshada, gaar ahaan TikTok, ku faafaya ayaa qaar ka mid ah ragga ku dhiirrigelinaya inay iska dhaafaan qubayska iyo carfiska si ay u xoojiyaan waxa ay ugu yeeraan “pheromone maxxing” fikrad ku dhisan in urta dabiiciga ah ee jirku ay kordhin karto soo jiidashada qofka.
Dadka raacaya isbeddelkan ayaa qaarkood sheegaya inaysan isticmaalin deodorant, ay dib u dhigaan qubayska ama ay xirtaan dhar dhidid leh, iyagoo aaminsan in sidaas lagu ilaalin karo “natural musk”, oo ay u arkaan inuu yahay ur dabiici ah oo qofka kale soo jiidan kara. Warbixinno dhowaan laga qoray isbeddelkan ayaa sidoo kale xusay sheegashooyin ka sii daran, oo ay ku jirto cabbidda kaadida qofka si loo kordhiyo saameyntaas.
Laakiin cilmi-baaristu ma taageerayso fikradda ah in qofku iska dhaafo nadaafadda si uu u noqdo mid soo jiidasho badan.
Pheromones waa walxo kiimiko ah oo noocyo badan oo xayawaan ah isticmaalaan si ay u gudbiyaan calaamado la xiriira taranka, deegaanka ama dhaqanka. Dhibaatadu waxay tahay in saynisyahannadu aysan weli si cad u xaqiijin jiritaanka pheromone bani’aadam oo gaar ah oo si joogto ah u kicisa soo jiidashada galmada ama dabeecad gaar ah.
Scientific American ayaa hore u soo bandhigtay cilmi-baarista ku saabsan urta jidhka iyo pheromones-ka dadka, iyadoo xustay in urta jidhku saameyn ku yeelan karto sida dadka isu arkaan, balse aan la helin caddayn muujinaysa jawaab dabeecadeed oo xooggan oo joogto ah oo ay keento hal walax kiimiko ah oo bani’aadamku soo saaro.
Mid ka mid ah walxaha sida weyn loo baaray waa androstadienone (AND), oo inta badan laga helo dheecaannada ragga, gaar ahaan dhididka kilkilaha. Walaxdan ayaa muddo loo arkayay inay noqon karto musharrax pheromone-ka ragga.
Hase yeeshee, dib-u-eegis cilmiyeed oo lagu daabacay Physiology & Behavior bishii Janaayo 2025 ayaa dib u eegtay daraasado badan oo ku saabsan androstadienone. Cilmi-baarayaashu waxay sheegeen in natiijooyinka daraasadaha ay yihiin kuwo aan isku mid ahayn, hababka cilmi-baaristuna aysan weli lahayn heer isku mid ah oo lagu go’aamin karo saameynteeda. Sidaas darteed, waxay ku soo gabagabeeyeen in aan weli la xaqiijin in androstadienone loo aqoonsan karo pheromone galmo oo bani’aadam ah.
Taasi macnaheedu ma aha in urta dabiiciga ah ee qofku aysan wax saameyn ah ku lahayn soo jiidashada. Cilmi-baaristu waxay muujisay in dadka ay dareemi karaan oo ay ka falcelin karaan urta jidhka dadka kale. Laakiin saameyntaas ayaa aad uga murugsan fikradda ah in hal “pheromone” uu qofka kale si toos ah uga dhigo mid soo jiita.
Qaybta ugu walaaca badan ee isbeddelkan waa talada ku saabsan cabbidda kaadida. Ma jiro caddayn cilmiyeed oo muujinaysa in cabbidda kaadidu kordhiso pheromones-ka ama soo jiidashada qofka. Hay’adda Poison Control waxay sheegtay in kaadidu ka kooban tahay biyo iyo walxo qashin ah oo jirku soo saaray, ayna jiri karaan bakteeriyo; sidaas darteed laguma talinayo in la cabo. Cabbitaankeedu wuxuu keeni karaa lallabbo, matag ama shuban.
Dhakhaatiirta Cleveland Clinic-na waxay sidoo kale beeniyeen fikradda ah in kaadidu tahay walax nadiif ah ama daawo, iyagoo xusay in cabbiddeedu ay dib ugu soo celin karto jirka milix iyo walxo qashin ah, isla markaana ay xaaladaha qaarkood ka sii dari karto fuuqbaxa.
“Pheromone maxxing”
wuxuu qayb ka yahay dhaqdhaqaaq ballaaran oo internetka ka jira oo loo yaqaan “looksmaxxing”, kaas oo dhalinyarada ku dhiirrigeliya farsamooyin kala duwan oo ay ku doonayaan inay sare ugu qaadaan muuqaalka iyo soo jiidashada qofka. Isbeddelkan cusub wuxuu fikraddaas ka soo wareejinayaa muuqaalka oo keliya, wuxuuna xoogga saaraya urta dabiiciga ah ee jirka.
Si kastaba, waxa hadda la xaqiijin karo waa in cilmi-baaristu aysan taageerin sheegashada ah in ka tagista qubayska ama deodorant-ku ay qofka ka dhigayaan mid si gaar ah u soo jiita dadka kale. Caddaynta ku saabsan pheromones-ka bani’aadamka ayaa weli aan go’aan kama dambeys ah laga gaarin, halka cabbidda kaadidana aysan lahayn faa’iido cilmiyeed la xaqiijiyay.
Marka la eego xogta hadda la hayo
“pheromone maxxing” wuxuu u muuqdaa inuu ka badan yahay isbeddel baraha bulshada ku dhisan iyo fasiraad la buunbuuniyay oo cilmi-baaris aan weli go’aan laga gaarin, halkii uu ahaan lahaa hab cilmi ahaan loo xaqiijiyay oo lagu kordhiyo soo jiidashada.
