MEXICO — Inta badan aroosyadu waxay ku dhammaadaan laba qof oo is dhaarsada, balse magaalo yar oo ku taalla koonfurta Mexico ayaa sanad kasta martigelisa xaflad ka duwan kuwa kale.
San Pedro Huamelula ee gobolka Oaxaca, duqa magaalada ayaa xaflad dhaqameed ku “guursada” yaxaas-dumar, iyadoo dadka deegaanka ay rumeysan yihiin in munaasabaddan ay kaalin ka qaadato keensashada barwaaqo, roob iyo wax-soo-saar wanaagsan.
Xafladda sanadkan oo dhacday 30-kii Juun ayaa duqa magaalada Daniel Gutierrez lagu arkay isagoo ka qeybgalaya munaasabadda, halka yaxaaska loo diyaariyey sida aroosad, laguna labisay dhar cad oo aroos.
Dadka deegaanka ayaa yaxaaska u bixiyay magaca Miguelana Estela del Mar Zavaleta Ramirez, waxaana sidoo kale loogu yeeraa “Princess Girl”.
Munaasabadda ayaa ka bilaabata in yaxaaska lagu dhex maro magaalada, iyadoo dadka ay la socdaan muusig, ciyaaro iyo dhar dhaqameed. Ugu dambeyn waxaa la gaarsiiyaa goobta xafladda, halkaas oo lagu sameeyo guurka astaanta ah.
Xitaa waxaa dhacda in duqu uu yaxaaska dhunkado, taasoo noqota qaybta ugu caansan ee xafladda, isla markaana sanad kasta sawirradeedu ay gaaraan warbaahinta caalamka.
Maxaa ka dambeeya guurka aan caadiga ahayn?
Inkasta oo muuqaalka xafladdu dadka dibadda uga muuqan karo wax lala yaabo, haddana dadka San Pedro Huamelula waxay u arkaan qayb muhiim ah oo ka mid ah dhaqankooda.
Dhaqankan oo la rumeysan yahay inuu soo jiray in ka badan 230 sano, ayaa astaan u ah xiriirka ka dhexeeya laba bulsho oo asal ahaan ka soo jeeda Oaxaca Chontal iyo Huave.
Sida ku cad sheekada dhaqanka, yaxaasku wuxuu matalaa amiirad ka tirsan bulshada Huave, halka duqa magaaladu uu matalo boqorka Chontal.
Guurka labada dhinac ayaa sidaas loogu xusuustaa heshiis iyo nabad dhex martay labada bulsho qarniyo ka hor.
Codsi loo jeedinayo dabeecadda
Dadka deegaanka waxay sidoo kale xafladda u arkaan duco loogu baryayo in deegaanka uu helo wax-soo-saar wanaagsan.
Waxay rajeynayaan roob ku filan, kalluun badan iyo dalag wanaagsan, iyadoo xafladdu ay qayb ka tahay dabaaldegyo dhowr maalmood soconaya oo ay ka mid yihiin muusig, ciyaaro iyo munaasabado dhaqameed.
“Annaga waxay noo tahay xaflad aan Hooyada Dhulka iyo Abuuraha kaga codsaneyno barwaaqo ku timaadda dalagyadeenna, kalluumeysigeenna iyo wax kasta oo gobolkeennu soo saari karo,” ayuu Reuters u sheegay Luis Manuel Lopez, oo ka mid ah dadka deegaanka.
Dhaqan indhaha dunida soo jiita
Sanad kasta, xafladdu waxay magaalada San Pedro Huamelula ka dhigtaa meel ay indhaha ku hayaan warbaahinta gudaha iyo tan caalamka.
Sawirrada duqa magaalada oo ag taagan yaxaaska aroosadda loo labisay ayaa si weyn loo faafiyaa, waxaana xafladdu noqotay mid ka mid ah dhaqamada ugu yaabka badan ee Mexico laga yaqaan.
Laakiin dadka deegaanka, munaasabaddan kama dhigna oo keliya muuqaal soo jiidasho leh.
Waxay u tahay hab ay ku ilaalinayaan dhaqankooda, ku xusuustaan taariikhdooda, isla markaana ay ku muujiyaan rajada ay ka qabaan sanad nabad, barwaaqo iyo wax-soo-saar leh.
Sidaas awgeed, waxa dunida inteeda kale uga muuqda “duq magaalo oo guursanaya yaxaas” ayaa San Pedro Huamelula uga dhigan xaflad qarniyo soo jirtay oo isku xiraysa dhaqan, nabad, dabeecad iyo rajada bulshada ee mustaqbal wanaagsan.
