Aasaaska Ciidanka iyo Dhaxalkiisa: Milicsiga 66-guurada CXDS
Marka dib loo eego 66 sano ka hor, aasaaskii Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ma uusan ahayn kaliya dhismaha hay’ad milatari, balse wuxuu ahaa dhalashada himilo qaran iyo astaan muujinaysay madax-bannaanida dalka. Taariikhda ciidanku waa sheeko dheer oo ka tarjumaysa dadaalkii askarigii Soomaaliyeed iyo marxaladihii kala duwanaa ee uu dalku soo maray, laga soo bilaabo xilligii gumeysiga ilaa maanta oo aan joogno 2026.
Bilowgii sannadkii 1960-kii, xilli Soomaaliya ay u diyaargarowday inay dhex gasho dunida xorta ah, waxaa lagu guulaystay in eber laga bilaabo dhismaha ciidan qaran oo difaaca dalka suga. Waxay ahayd xilli adag oo u baahnaa in la qoro askar cusub, lana abuuro nidaam iyo kala dambeyn aan hore u jirin, taas oo gundhig u noqotay hay’adda ugu muhiimsan ee jiritaanka dowladnimada Soomaaliyeed.
Hoggaankii xilligaas jiray waxa uu culayska saaray in ciidanku noqdo mid ku dhisan anshax sare iyo midnimo, isaga oo ka madax-bannaan danaha gaarka ah iyo eexda. Askariga Soomaaliyeed waxaa lagu soo koriyay dareen mas’uuliyad qaran, waxaana la baray in hantida qaranka loo ilaaliyo si daacadnimo leh. Tiirarkaas adag ee la dhigay waxay horseedeen in ciidanka iyo shacabku ay yeeshaan kalsooni buuxda, taas oo horseedday in ciidanku noqdo midka loogu jecel yahay hay’adaha dowladda.
Imtixaankii ugu horreeyay ee weyn ee la mariyay awoodda ciidanka waxa uu ahaa dagaalkii 1964-kii ee dhexmaray Soomaaliya iyo Itoobiya. Inkasta oo ciidanku uu ahaa mid curdun ah oo aan qalab badan haysan, haddana kartidii iyo adkaysigii ay muujiyeen waxay dunida tustay in Soomaaliya ay leedahay difaac adag oo dadkeeda iyo dalkeeda u dhiman kara. Tani waxay dhalinyarada Soomaaliyeed ku beertay hammi ah inay ku biiraan ciidanka si ay qayb uga noqdaan difaaca qaranka.
Hase yeeshee, muddadii dheerayd ee u dhaxaysay aasaaska iyo maanta, ciidanku waxa uu soo maray guulo iyo caqabado badan oo ay horseedeen isbeddellada siyaasadeed ee dalka. Arrimahaas waxay saameyn ku yeesheen qaab-dhismeedka iyo doorka ciidanka, balse hadafkii guud ee ahaa difaaca dalka waligiis ma isbeddelin.
Maanta, marka aan u dabbaaldegayno sanadguurada 66-aad, muhiimaddu ma aha oo kaliya inaan xusuusanno wixii dhacay, balse waa inaan iswaydiinnaa sida aan u soo celin karno anshaxii iyo hufnaantii lagu yaqaannay ciidankeenna. Waa fursad aan dib ugu milicsanayno sidii aan u dhisi lahayn ciidan la jaanqaadi kara teknolojiyadda iyo baahiyaha ammaan ee maanta, anaga oo ka shidaal qaadanayna casharrada taariikhda.
Gunaanad ahaan, 66-guurada Ciidanka Xoogga Dalka waa maalin weyn oo ina xusuusinaysa in jiritaanka qaranku uu ku xiran yahay xoogga iyo wadajirka ciidankiisa. Waa dhaxal u baahan in la fahmo, la daryeelo, laguna faano, si mustaqbalka loo helo difaac adag oo ay ku kalsoonaan karaan dhammaan dadka Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan.